Vai trò của hoạt động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định trong điều tra tai nạn giao thông đường bộ của Viện Kiểm sát nhân dân

VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG ĐỀ RA YÊU CẦU TRƯNG CẦU GIÁM ĐỊNH TRONG ĐIỀU TRA TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

TS. Hoàng Ngọc Anh

ThS. An Ngọc Hà

Khoa Tội phạm học và Điều tra tội phạm, Phân hiệu Trường Đại học Kiểm sát tại Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt: Quá trình chứng minh tội phạm về giao thông đường bộ, kết luận giám định là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng, có ý nghĩa đối với việc xác định sự thật vụ án. Vì vậy, việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định đầy đủ, chính xác, kịp thời có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án. Yêu cầu trưng cầu giám định đúng trọng tâm không chỉ định hướng hoạt động giám định, làm rõ những vấn đề cần chứng minh mà còn góp phần nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra. Bài viết phân tích vai trò của việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định trong điều tra tai nạn giao thông đường bộ, qua đó làm rõ ý nghĩa của hoạt động này đối với việc thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ, xác định sự thật khách quan của vụ án và phòng ngừa oan, sai, bỏ lọt tội phạm.

Từ khóa: tai nạn giao thông đường bộ; trưng cầu giám định; yêu cầu trưng cầu giám định; giám định tư pháp.

Mở đầu

Trong quá trình điều tra làm rõ vụ tai nạn giao thông đường bộ có dấu hiệu tội phạm hay không, bên cạnh hoạt động điều tra của cơ quan điều tra hoặc cơ quan, người được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, thì việc thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc khởi tố, điều tra vụ án hình sự của Viện Kiểm sát nhằm bảo đảm hoạt động điều tra được tiến hành khách quan, toàn diện, đầy đủ và đúng quy định của pháp luật là đặc biệt quan trọng.

Để thực hiện chức năng đó, Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân quy định Viện Kiểm sát có quyền đề ra yêu cầu điều tra. Đây là một hoạt động tố tụng thuộc thẩm quyền của Viện Kiểm sát, được Kiểm sát viên trực tiếp thực hiện trong quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra.

Theo khoản 1 Điều 3 Luật Giám định tư pháp năm 2025, giám định tư pháp là hoạt động sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật và nghiệp vụ để kết luận về chuyên môn đối với những vấn đề liên quan đến hoạt động tố tụng. Trong tố tụng hình sự, đây là phương thức đưa tri thức khoa học vào quá trình chứng minh vụ án, tạo cơ sở hình thành kết luận giám định phục vụ việc giải quyết vụ án. Đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ, nhiều tình tiết như cơ chế hình thành dấu vết, vị trí va chạm, tình trạng kỹ thuật của phương tiện, mức độ tổn thương cơ thể, nguyên nhân chết hoặc các vấn đề chuyên môn khác không thể được xác định bằng nhận thức thông thường của người tiến hành tố tụng mà phải thông qua hoạt động giám định tư pháp. Vì vậy, việc xác định đúng thời điểm, đúng đối tượng và đúng nội dung cần trưng cầu giám định có ý nghĩa quan trọng đối với việc thu thập nguồn chứng cứ và chứng minh trong từng vụ án.

Quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định là một trong những nội dung cần thiết của Viện Kiểm sát. Thông qua việc nghiên cứu hồ sơ, đánh giá tài liệu, chứng cứ và yêu cầu chứng minh của vụ án, Kiểm sát viên xác định những vấn đề cần làm rõ bằng kiến thức khoa học, kỹ thuật hoặc chuyên môn để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền điều tra tiến hành trưng cầu giám định, đóng vai trò quan trọng trong việc làm căn cứ chứng minh tội phạm trong Tố tụng hình sự. Hoạt động này được thực hiện trên cơ sở quyền năng pháp lý của Viện Kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, đồng thời đòi hỏi Kiểm sát viên vận dụng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ và khả năng đánh giá chứng cứ để bảo đảm việc trưng cầu giám định được thực hiện đầy đủ, kịp thời và đúng yêu cầu chứng minh của vụ án.

2. Vai trò của đề ra yêu cầu trưng cầu giám định trong điều tra tai nạn giao thông đường bộ

Vai trò của hoạt động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định được thể hiện trên các phương diện sau:

– Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định là công cụ định hướng hoạt động điều tra vụ tai nạn giao thông đường bộ

Thực tiễn điều tra các vụ tai nạn giao thông đường bộ, không phải mọi vấn đề đều cần và có thể tiến hành giám định. Vì vậy, việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định giúp cơ quan có thẩm quyền điều tra tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết để chứng minh vụ án, đồng thời lựa chọn đúng loại giám định, đúng đối tượng giám định và đúng thời điểm tiến hành. Đối với những dấu vết, mẫu vật hoặc dữ liệu điện tử có nguy cơ bị thay đổi, mất mát theo thời gian, việc kịp thời xác định nhu cầu giám định còn góp phần bảo đảm giá trị của tài liệu, mẫu vật phục vụ hoạt động giám định. Thông qua việc nghiên cứu hồ sơ và đánh giá các tài liệu đã thu thập, Kiểm sát viên có thể phát hiện những nội dung cần giám định mà cơ quan có thẩm quyền điều tra chưa đặt ra hoặc đặt ra chưa đầy đủ để kịp thời yêu cầu bổ sung.

– Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định góp phần nâng cao hiệu quả chứng minh trong vụ án

Hoạt động chứng minh trong tố tụng hình sự nhằm xác định khách quan sự thật của vụ án trên cơ sở các chứng cứ được thu thập, kiểm tra và đánh giá theo quy định của pháp luật. Đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ, nhiều vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định hành vi phạm tội, lỗi, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả xảy ra hoặc mức độ thiệt hại không thể được chứng minh đầy đủ nếu thiếu kết luận giám định.

Thông qua việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định, Viện Kiểm sát định hướng cơ quan có thẩm quyền điều tra tập trung làm rõ những vấn đề cần chứng minh của vụ án. Kết luận giám định cung cấp căn cứ khoa học để chứng minh các tình tiết chuyên môn, là cơ sở để kiểm tra, đối chiếu và đánh giá tính phù hợp của lời khai, tài liệu và các nguồn chứng cứ khác đã thu thập. Nhờ đó, quá trình chứng minh vụ án được thực hiện trên cơ sở khách quan, có căn cứ và hạn chế những nhận định mang tính suy đoán.

Việc sử dụng hiệu quả kết luận giám định trong hoạt động chứng minh còn giúp cơ quan tiến hành tố tụng xác định chính xác bản chất vụ án, đánh giá đúng trách nhiệm pháp lý của các chủ thể có liên quan và lựa chọn căn cứ pháp lý phù hợp trong quá trình giải quyết vụ án. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm việc truy tố, xét xử được thực hiện đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

– Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định góp phần bảo đảm tính khách quan, toàn diện của hoạt động điều tra

Một trong những yêu cầu cơ bản của hoạt động điều tra vụ án hình sự là phải bảo đảm việc thu thập, kiểm tra và đánh giá chứng cứ được thực hiện khách quan, toàn diện và đầy đủ. Đối với các vụ tai nạn giao thông đường bộ, nhiều tình tiết của vụ án có tính chất rời rạc, phức tạp, nên nếu chỉ dựa vào lời khai, biên bản khám nghiệm hoặc nhận định chủ quan của người tiến hành tố tụng thì khó có thể phản ánh chính xác bản chất của vụ việc.

Việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định giúp Viện Kiểm sát định hướng cơ quan có thẩm quyền điều tra sử dụng kết quả giám định như một căn cứ khoa học để kiểm tra, xác minh và đánh giá các tài liệu, chứng cứ đã thu thập. Trong trường hợp giữa các nguồn chứng cứ còn có mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất, kết luận giám định là cơ sở quan trọng để làm rõ những nội dung còn nghi vấn, góp phần hạn chế các nhận định mang tính chủ quan hoặc phiến diện trong quá trình điều tra.

Bên cạnh đó, việc kịp thời yêu cầu trưng cầu giám định còn giúp phát hiện và bổ sung những tài liệu, chứng cứ còn thiếu, khắc phục những hạn chế trong hoạt động điều tra. Qua đó, hoạt động điều tra được tiến hành khách quan, toàn diện hơn, tạo nền tảng vững chắc cho các quyết định tố tụng tiếp theo và góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật.

– Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định góp phần nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra

Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định là một trong những biểu hiện của việc Kiểm sát viên chủ động thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra ngay từ giai đoạn đầu giải quyết vụ án. Thông qua hoạt động này, Viện Kiểm sát kịp thời phát hiện những vấn đề cần giám định, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền điều tra tiến hành hoặc bổ sung việc trưng cầu giám định phù hợp với yêu cầu chứng minh của vụ án, qua đó nâng cao chất lượng và hiệu quả phối hợp trong hoạt động điều tra.

Hoạt động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định còn tạo điều kiện để Kiểm sát viên theo dõi, kiểm sát việc thực hiện yêu cầu điều tra, đánh giá tính đầy đủ, khách quan của kết luận giám định và kịp thời yêu cầu giám định bổ sung hoặc giám định lại khi có căn cứ theo quy định của pháp luật. Đồng thời giúp Viện Kiểm sát xây dựng kế hoạch thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra trong giai đoạn tiếp theo nhằm làm sáng tỏ toàn diện vụ án. Điều này góp phần khắc phục những thiếu sót trong quá trình điều tra, hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung do thiếu chứng cứ chuyên môn hoặc kết luận giám định chưa đầy đủ.

3. Một số hạn chế, thiếu sót trong quá trình thực hiện yêu cầu trưng cầu giám định trong điều tra vụ tai nạn giao thông đường bộ

Một là, việc nhận diện và xác định nhu cầu trưng cầu giám định ở một số vụ án chưa thật sự kịp thời, chủ động

Việc xác định sớm những vấn đề cần sử dụng kiến thức chuyên môn để làm rõ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thu thập, kiểm tra và đánh giá chứng cứ. Đây cũng là cơ sở để Kiểm sát viên chủ động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định phù hợp với diễn biến và đặc điểm của từng vụ án.

Đối với các vụ tai nạn giao thông đường bộ, nhiều loại dấu vết có đặc tính dễ biến đổi hoặc mất đi theo thời gian. Dấu vết tại hiện trường, trên phương tiện, trên cơ thể người bị nạn có thể bị tác động bởi môi trường hoặc quá trình di chuyển, sửa chữa phương tiện. Dữ liệu từ camera giám sát, thiết bị hành trình, điện thoại và các thiết bị điện tử khác cũng có nguy cơ bị ghi đè, xóa hoặc không còn khả năng phục hồi nếu không được phát hiện, thu giữ kịp thời.

Vì vậy, ngay từ khi tiếp cận tài liệu ban đầu và kiểm sát hoạt động khám nghiệm, Kiểm sát viên cần chủ động xác định những vấn đề chưa thể làm rõ bằng các chứng cứ thông thường và cần có sự hỗ trợ của kiến thức chuyên ngành. Tuy nhiên, qua thực tiễn cho thấy, việc nhận diện nhu cầu giám định ở một số trường hợp còn chậm hoặc chưa đầy đủ, dẫn đến việc đề ra yêu cầu trưng cầu giám định chưa được thực hiện ngay từ thời điểm thích hợp.

Hai là, chất lượng nội dung yêu cầu trưng cầu giám định ở một số trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tính cụ thể, chính xác và phù hợp chuyên môn

Hiệu quả của hoạt động giám định phụ thuộc đáng kể vào việc xác định đúng đối tượng, phạm vi và nội dung cần giám định. Trong một số vụ án, yêu cầu trưng cầu giám định còn được xây dựng theo hướng khái quát, chưa xác định rõ vấn đề chuyên môn cần giải đáp hoặc chưa phù hợp hoàn toàn với lĩnh vực chuyên môn của tổ chức, cá nhân được trưng cầu.

Những hạn chế này mặc dù không làm thay đổi bản chất của việc giải quyết vụ án, nhưng có thể ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả chứng minh. Khi nội dung trưng cầu chưa đầy đủ hoặc thiếu chính xác, cơ quan tiến hành tố tụng có thể phải bổ sung nội dung giám định, thực hiện thêm các hoạt động điều tra hoặc tiếp tục thu thập tài liệu để khắc phục những vấn đề chưa được làm rõ.

Đối với các vụ tai nạn giao thông có nhiều phương tiện, nhiều người tham gia hoặc diễn biến phức tạp, việc xác định không đầy đủ ngay từ đầu các lĩnh vực chuyên môn cần giám định còn có thể dẫn đến tình trạng kết luận giám định chỉ phản ánh từng khía cạnh riêng lẻ, chưa tạo được cơ sở khoa học đầy đủ để đối chiếu với toàn bộ hệ thống chứng cứ của vụ án.

Ba là, việc theo dõi kết quả điều tra, đánh giá kết luận giám định và phát hiện nhu cầu giám định bổ sung, giám định lại trong một số trường hợp chưa kịp thời

Kết luận giám định không nên được xem xét một cách độc lập mà phải được đặt trong mối quan hệ với hiện trường, lời khai, dữ liệu điện tử, tài liệu kỹ thuật và các chứng cứ khác đã thu thập được. Thông qua việc thường xuyên theo dõi diễn biến điều tra và đối chiếu các nguồn chứng cứ, Kiểm sát viên có điều kiện phát hiện những nội dung chưa được kết luận đầy đủ, những điểm chưa rõ hoặc mâu thuẫn cần tiếp tục làm sáng tỏ.

Khi kết luận giám định chưa rõ, chưa đầy đủ hoặc xuất hiện vấn đề mới liên quan đến nội dung đã được giám định, cần kịp thời xem xét việc trưng cầu giám định bổ sung theo quy định. Trường hợp có căn cứ nghi ngờ về tính chính xác của kết luận giám định thì phải đánh giá đầy đủ các điều kiện để xem xét giám định lại. Việc phân biệt đúng các trường hợp này có ý nghĩa quan trọng, tránh sử dụng không phù hợp giữa giải thích kết luận giám định, giám định bổ sung và giám định lại.

Thực tiễn cũng cho thấy, khi Kiểm sát viên và Điều tra viên có quan điểm khác nhau về phạm vi hoặc nội dung cần giám định, việc xử lý ở một số trường hợp chưa thống nhất. Điều này đặt ra yêu cầu Kiểm sát viên phải tăng cường nghiên cứu chứng cứ, xác định rõ căn cứ của yêu cầu giám định và chủ động trao đổi nghiệp vụ, thay vì chỉ phụ thuộc vào quan điểm hoặc đề xuất của cơ quan điều tra.

4. Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, hướng dẫn nghiệp vụ và quy trình thực hiện yêu cầu trưng cầu giám định

Cần tiếp tục hoàn thiện quy định và hướng dẫn nghiệp vụ theo hướng xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình phát hiện nhu cầu, đề ra yêu cầu, ban hành quyết định trưng cầu, theo dõi\ việc thực hiện và đánh giá kết luận giám định.

Cần có hướng dẫn thống nhất về căn cứ và điều kiện áp dụng đối với việc yêu cầu giải thích kết luận giám định, trưng cầu giám định bổ sung và giám định lại; đồng thời xây dựng quy trình nghiệp vụ xuyên suốt từ thời điểm phát hiện yêu cầu giám định cho đến khi kết thúc điều tra. Quy trình này cần xác định rõ từng bước công việc, chủ thể thực hiện, nội dung cần kiểm tra và trách nhiệm theo dõi kết quả.

Thứ hai, nâng cao chất lượng xác định và xây dựng nội dung yêu cầu trưng cầu giám định

Yêu cầu trưng cầu giám định phải được hình thành trên cơ sở những vấn đề cần chứng minh của vụ án và thực trạng chứng cứ đã thu thập. Trước khi đề xuất nội dung giám định, Kiểm sát viên cần nghiên cứu tổng thể hồ sơ, xác định vấn đề nào đã được chứng minh, vấn đề nào còn thiếu chứng cứ hoặc đang tồn tại mâu thuẫn và nội dung nào cần sử dụng kiến thức chuyên môn để làm sáng tỏ.

Mỗi yêu cầu cần xác định rõ đối tượng giám định, lĩnh vực chuyên môn, tài liệu và mẫu vật cung cấp, cũng như vấn đề chuyên môn cần kết luận. Câu hỏi giám định phải được diễn đạt ngắn gọn, chính xác, sử dụng đúng thuật ngữ chuyên ngành và nằm trong phạm vi năng lực chuyên môn của người giám định.

Cần tăng cường cơ chế kiểm tra chất lượng trước khi ban hành hoặc gửi yêu cầu. Đối với vụ án phức tạp, nội dung cần được rà soát theo các tiêu chí cơ bản như: Sự cần thiết của việc giám định; mối liên hệ với vấn đề cần chứng minh; tính rõ ràng, chính xác của câu hỏi; sự phù hợp với phạm vi chuyên môn; khả năng thực hiện trên thực tế và giá trị dự kiến của kết luận đối với việc giải quyết vụ án.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Viện Kiểm sát, cơ quan điều tra và cơ quan, tổ chức giám định

Việc phối hợp sớm giúp xác định chính xác đối tượng cần thu giữ, mẫu vật cần bảo quản và dữ liệu điện tử cần trích xuất; qua đó hạn chế nguy cơ chứng cứ bị biến đổi, thất lạc hoặc không còn điều kiện để thực hiện giám định.

Trong quá trình điều tra, cơ chế trao đổi cần được duy trì thường xuyên khi xuất hiện chứng cứ mới hoặc có sự thay đổi trong nhận định về diễn biến vụ án. Tuy nhiên, phối hợp nghiệp vụ không đồng nghĩa với phụ thuộc về nhận thức và đánh giá chứng cứ. Kiểm sát viên vẫn phải độc lập nghiên cứu hồ sơ, tự đánh giá căn cứ pháp lý và chịu trách nhiệm đối với các đề xuất nghiệp vụ thuộc chức trách của mình.

Đối với những vấn đề có tính chuyên môn sâu, Kiểm sát viên có thể trao đổi với cơ quan, tổ chức giám định về lĩnh vực chuyên môn phù hợp, khả năng thực hiện, yêu cầu đối với đối tượng giám định, mẫu vật và tài liệu cần thiết. Mục đích của việc trao đổi là bảo đảm yêu cầu được đặt đúng phạm vi chuyên môn và có khả năng thực hiện, không nhằm định hướng hoặc can thiệp vào nội dung kết luận chuyên môn của người giám định.

Sau khi quyết định trưng cầu được ban hành, Kiểm sát viên cần tiếp tục theo dõi việc thực hiện để nắm bắt tiến độ và phát hiện sớm những khó khăn liên quan đến đối tượng giám định, mẫu vật, tài liệu hoặc phương pháp chuyên môn. Nếu kết quả giám định chưa đáp ứng yêu cầu chứng minh, cần căn cứ vào tính chất cụ thể của vấn đề để lựa chọn đúng biện pháp tố tụng, bao gồm yêu cầu giải thích kết luận, trưng cầu giám định bổ sung hoặc giám định lại theo quy định.

Thứ tư, tăng cường năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và trách nhiệm của Kiểm sát viên

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cần chú trọng kiến thức cơ bản về pháp y, kỹ thuật hình sự, dấu vết cơ học va chạm, cấu tạo và kỹ thuật phương tiện, dữ liệu điện tử, camera giám sát, thiết bị hành trình và các phương pháp phục dựng diễn biến tai nạn. Mục đích không phải để Kiểm sát viên thay thế người giám định mà nhằm giúp Kiểm sát viên nhận diện đúng vấn đề chuyên môn, xác định được câu hỏi phù hợp và có khả năng kiểm tra, đánh giá kết luận giám định trong mối liên hệ với các chứng cứ khác.

Phương thức đào tạo cũng cần chuyển mạnh từ truyền đạt lý thuyết sang rèn luyện kỹ năng thông qua hồ sơ vụ án thực tế, tình huống giả định và các vụ án điển hình. Nội dung bồi dưỡng nên tập trung vào kỹ năng phát hiện vấn đề cần giám định, xác định đối tượng và mẫu vật, xây dựng câu hỏi chuyên môn, đọc và đánh giá kết luận giám định, phát hiện mâu thuẫn giữa kết luận với các chứng cứ khác, cũng như lựa chọn đúng trường hợp cần giải thích, giám định bổ sung hoặc giám định lại.

Thứ năm, tăng cường ứng dụng công nghệ hỗ trợ hoạt động đề ra yêu cầu trưng cầu giám định

Trí tuệ nhân tạo có thể được nghiên cứu sử dụng như một công cụ hỗ trợ tra cứu pháp luật, tìm kiếm vụ án tương tự, hệ thống hóa tài liệu, đối chiếu dữ liệu hoặc cảnh báo những nhóm chứng cứ còn thiếu. Trên cơ sở dữ liệu được chuẩn hóa, công nghệ cũng có thể hỗ trợ gợi ý những lĩnh vực chuyên môn cần được Kiểm sát viên xem xét khi giải quyết một vụ án cụ thể.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ giữ vai trò hỗ trợ nghiệp vụ. Việc xác định có cần trưng cầu giám định hay không, lựa chọn nội dung cần giám định, đánh giá kết luận và sử dụng kết quả giám định để chứng minh vụ án vẫn phải do người có thẩm quyền trực tiếp xem xét, quyết định và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo phải đồng thời gắn với yêu cầu bảo mật hồ sơ vụ án, bảo vệ dữ liệu, kiểm soát quyền truy cập và bảo đảm khả năng kiểm tra lại kết quả do hệ thống hỗ trợ cung cấp.

5. Kết luận

Đề ra yêu cầu trưng cầu giám định là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều tra, giải quyết các vụ tai nạn giao thông đường bộ. Thực tiễn cho thấy, nếu yêu cầu trưng cầu giám định được đề ra đầy đủ, chính xác, kịp thời và bám sát những vấn đề cần chứng minh trong vụ án thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thu thập, kiểm tra và đánh giá chứng cứ, hạn chế việc phải giám định bổ sung, giám định lại, đồng thời rút ngắn thời gian giải quyết vụ án. Ngược lại, việc xác định không đúng hoặc không đầy đủ nội dung cần giám định có thể dẫn đến kết luận giám định chưa đáp ứng yêu cầu chứng minh, gây khó khăn cho hoạt động điều tra, truy tố và xét xử.

Vì vậy, để nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án liên quan đến tai nạn giao thông đường bộ, cần tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu hồ sơ và khả năng nhận diện những vấn đề cần trưng cầu giám định của Điều tra viên, Kiểm sát viên; tăng cường phối hợp giữa Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát và tổ chức giám định; đồng thời thường xuyên tổng kết thực tiễn, chuẩn hóa phương pháp và nội dung đề ra yêu cầu. Đây là một trong những điều kiện quan trọng nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng pháp luật, góp phần phòng ngừa oan, sai và bỏ lọt tội phạm./

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025)
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025)
Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021, 2025)
Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2025 )
Tổ chức Cơ quan điều tra hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021),
Luật Giám định tư pháp năm 2025
Quyết định số 06/QĐ-VKSTC ngày 23/3/2026 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về việc Ban hành Quy chế Công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát việc khởi tố, điều tra và truy tố.